در فرآیند مهاجرت خانواده ها، یکی از اصلی ترین دغدغه ها، آینده کودکان است. انتخاب زمان مناسب، کشور هدف، و آگاهی از قوانین مربوط به کودکان پذیرفته شده از نظر قانونی، از اهمیت بالایی برخوردارند. یکی از مهم ترین عوامل در تعیین بهترین سن برای مهاجرت کودکان، توانایی یادگیری زبان دوم و میزان سازگاری روانی با محیط جدید است. تحقیقات روان شناسی و زبان شناسی نشان می دهد که کودکان در بازه ی سنی ۴ تا ۱۲ سال از انعطاف پذیری عصبی بسیار بالایی برای یادگیری زبان برخوردار هستند. مغز در این دوره زمانی توانایی بالایی برای تقلید صداها، آواها و گرامر زبان دوم دارد و کودکان معمولاً بدون لهجه زبان جدید را یاد می گیرند.از طرفی، اگر مهاجرت در سنین پایین تر (زیر ۵ سال) اتفاق بیفتد، کودکان دچار سردرگمی هویتی یا احساس جداافتادگی از فرهنگ اولیه نمی شوند. آن ها به راحتی با محیط جدید خو می گیرند و از نظر اجتماعی نیز راحت تر با همسالان جدید ارتباط برقرار می کنند.در مقابل، کودکان بالای ۱۳ سال که وارد مرحله نوجوانی می شوند، ممکن است چالش های بیشتری در سازگاری با فرهنگ، زبان و سیستم آموزشی جدید تجربه کنند. آن ها به طور طبیعی دلبستگی های عمیق تری به کشور مبدا، دوستان و فرهنگ خود دارند و تغییر برایشان سخت تر خواهد بود.
تاثیر سن بر تحصیلات و سیستم آموزشی کشور مقصد
سن مهاجرت همچنین باید با ساختار نظام آموزشی کشور مقصد هماهنگ باشد. برخی کشورها مانند کانادا، آلمان یا استرالیا، سیستم هایی دارند که مهاجران را در هر سنی در کلاس مناسب سطح شان جای می دهند. اما در برخی دیگر، تطبیق با برنامه درسی دشوارتر است. به همین دلیل، سن ۶ تا ۱۰ سالگی معمولاً بهترین سن برای شروع مدرسه در کشور جدید تلقی می شود؛ زیرا کودک از ابتدا با سیستم آموزشی مقصد همراه می شود و از لحاظ تحصیلی و فرهنگی عقب نمی افتد.
بهترین کشورها برای مهاجرت کودکان ؛ کجا آینده بهتری برای کودکان می سازد؟
معیارهای انتخاب کشور مناسب برای مهاجرت کودک محور
در انتخاب کشور مقصد برای مهاجرت خانواده دارای کودک، عوامل زیادی باید در نظر گرفته شود که عبارتند از:
- کیفیت سیستم آموزشی رایگان یا ارزان
- دسترسی به خدمات درمانی عمومی و بیمه سلامت برای کودکان
- امنیت اجتماعی و سطح پایین جرم و جنایت
- حمایت های دولتی از خانواده و کودکان (کمک هزینه، مرخصی والدین و ...)
- وجود تنوع فرهنگی و حمایت از چند فرهنگی بودن
- فرآیند آسان تطبیق کودک مهاجر با سیستم مدرسه و جامعه
کشورهایی که بیشترین حمایت را از کودکان مهاجر دارند
- کانادا:
یکی از مهاجرپذیرترین کشورهای دنیا با سیاست های حمایتی بسیار قوی برای کودکان و نوجوانان است. کانادا مدارس دولتی با کیفیت و رایگان ارائه می دهد و در بیشتر استان ها برنامه های خاص برای پشتیبانی از یادگیری زبان انگلیسی یا فرانسوی برای کودکان مهاجر وجود دارد.
2.آلمان:
آلمان با سیستم آموزشی فنی و عمومی منسجم و خدمات درمانی رایگان، یکی از بهترین گزینه ها برای خانواده هایی است که آینده تحصیلی فرزندشان را در اولویت قرار داده اند. این کشور همچنین برنامه های تطبیقی برای کودکانی که زبان آلمانی نمی دانند ارائه می دهد.
3.استرالیا:
استرالیا با سیستم آموزشی پویا و متنوع، برنامه های کمک درسی برای مهاجران و سطح بالای رضایت اجتماعی از زندگی کودکان، انتخابی هوشمندانه برای خانواده های مهاجر است.
4.سوئد و نروژ:
کشورهای اسکاندیناوی به دلیل توجه زیاد به حقوق کودک، سیستم مراقبت بهداشتی قوی و تمرکز بر رفاه کودکان، گزینه های عالی برای مهاجرت کودک محور هستند.
تأثیر روانی و اجتماعی مهاجرت کودکان؛ فرصت یا چالش؟
مزایای مهاجرت برای رشد شخصیتی و فرهنگی کودک
کودکانی که در محیط چندفرهنگی بزرگ می شوند، معمولاً دید بازتری نسبت به زندگی دارند. آن ها:
- زبان دوم را در سطح بومی یاد می گیرند
- هویت فرهنگی متنوع تری پیدا می کنند
- قدرت تطبیق پذیری و تاب آوری بالاتری در آینده خواهند داشت
- از مزایای سیستم آموزشی و خدماتی پیشرفته بهره مند می شوند
همچنین کودکانی که در کشورهای توسعه یافته رشد می کنند، از لحاظ دسترسی به تکنولوژی، فضای آموزشی، ورزش، هنر و دیگر ابعاد تربیتی، در سطح بسیار بالاتری نسبت به کشورهای در حال توسعه قرار می گیرند.
مهاجرت کودکان می تواند استرس زا باشد، به ویژه در شرایط زیر:
- مهاجرت ناگهانی یا بدون آماده سازی ذهنی کودک
- عدم آشنایی با زبان کشور مقصد
- نبود تعامل اجتماعی در سال های اول
- احساس طرد شدگی فرهنگی یا نژادی
والدین باید در این دوره حمایت روانی مناسبی برای کودک فراهم کنند، او را در برنامه های اجتماعی و مدرسه ای درگیر کنند و زبان مادری را در خانه زنده نگه دارند تا تعادل فرهنگی حفظ شود.
آیا کودکان بی سرپرست پذیرفته شده را می توان به خارج از کشور برد؟
قوانین ایران در خصوص خروج کودکان به فرزندی پذیرفته شده از کشور
طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران، کودکانی که توسط خانواده ای به فرزندی پذیرفته میشوند، تا زمانی که مراحل قانونی و رسمی سرپرستی دائم آن ها به پایان نرسد، حق خروج از کشور را ندارند. برای انتقال کودکان بی سرپرست به خارج از کشور باید:
- مراحل کامل سرپرستی دائم (قانون حمایت از کودکان بی سرپرست مصوب ۱۳۹۲) طی شده باشد.
- مجوز خروج از کشور از سازمان بهزیستی و دادگاه خانواده اخذ شود.
- مقامات قضایی اطمینان حاصل کنند که خروج کودک به صلاح اوست.
در صورت پذیرش سرپرستی کودک از خارج کشور (مثلاً توسط والدین ایرانی مقیم خارج)، شرایط سختگیرانه تری وجود دارد. از جمله:
- تایید هویت و وضعیت حقوقی والدین جدید توسط وزارت امور خارجه
- بررسی وضعیت اقامت قانونی آن ها در کشور مقصد
- وجود تعهد رسمی مبنی بر بازگشت کودک در صورت لزوم
شرایط خاص برای مهاجرت کودکان دارای تابعیت مضاعف یا پذیرش بین المللی
در مواردی که کودک بی سرپرست از سوی نهادهای بین المللی مانند یونیسف یا سازمان های مهاجرتی تحت نظارت سازمان ملل مورد پذیرش قرار گیرد، مراحل انتقال تحت پروتکل های خاص انجام می شود و کشور مقصد باید تضمین دهد که کودک از حمایت قانونی، آموزشی و روانی کافی برخوردار خواهد بود.در نهایت، خروج کودک بی سرپرست از کشور نیازمند هماهنگی دقیق حقوقی، نظارت اجتماعی و تایید منافع عالی کودک است. بدون طی مراحل قانونی، این کار ممنوع بوده و مجازات قانونی دارد.
خیریه شیراز یکی از مراکز مهم برای مشاوره و راهنمایی شما خانواده ها و سرپرستان عزیر است.
بدون دیدگاه