آشنا کردن کودکان با امام حسین یکی از مهم ترین و لطیف ترین وظایف ماست. کودکان ذهنی کنجکاو، قلبی پاک و احساسی عمیق دارند. پس اگر بتوانیم به زبان آن ها، از محبت امام حسین بگوییم، این عشق تا همیشه در دلشان خواهد ماند. در کنار آن، حضور دادن بچه ها در مراسم محرم، نذری دادن، دسته ها و هیئت ها، زمینه ساز رشد روحی و اجتماعی آن ها می شود.
آشنا کردن کودکان با امام حسین به زبان کودکانه و قابل فهم
اولین قدم، آشنا کردن بچه ها با خود امام حسین است. اما نه با بیان پیچیده یا تنها گفتن از شهادت ایشان. کودک نیاز دارد تا اول شخصیت، مهربانی، و جایگاه امام را بشناسد، تا بعد بتواند با واقعه عاشورا ارتباط بگیرد.
بیایید امام حسین را این گونه به بچه ها معرفی کنیم:
امام حسین یک مرد بسیار مهربان بود. او بچه ها را خیلی دوست داشت. اگر یک بچه ناراحت بود، امام حسین دلش برایش می سوخت و تلاش می کرد لبخند را به صورتش برگرداند. او همیشه کمک می کرد تا مردم خوبی کنار هم زندگی کنند. حتی اگر کسی اشتباه می کرد، امام حسین به او یاد می داد که چطور درست رفتار کند. او دلش می خواست دنیا پر از عدالت و مهربانی باشد. برای همین هم بود که حاضر شد خودش سختی بکشد، اما نگذارد مردم در ظلم و ناراحتی زندگی کنند.»
این توصیف ساده، در ذهن کودک تصویری روشن از یک قهرمان واقعی می سازد. حالا می توانیم به آرامی از کربلا بگوییم، نه با ترس یا خشونت، بلکه با تأکید بر شجاعت، وفاداری، مهربانی و انتخاب درست.
آشنا کردن کودکان با امام حسین با گفتن واقعه عاشورا به زبان کودکان و با تکیه بر مفاهیم احساسی
زمانی که کودک امام حسین را دوست داشت، نوبت به توضیح درباره عاشورا می رسد. این جا باید بسیار لطیف و مهربانانه عمل کنیم. بهتر است از روایت های ساده شروع کنیم:
روزی امام حسین دید که حاکم شهر آدم خوبی نیست. او به مردم ظلم می کرد. امام حسین گفت: من نمی توانم این ظلم را تحمل کنم. پس با خانواده اش و دوستانش راه افتاد تا به شهری برود که مردم خوبی در آن زندگی می کردند. در بین راه، آدم های بد جلویشان را گرفتند. آن ها نمی خواستند امام حسین به آن شهر برسد. حتی اجازه ندادند آب بخورند. امام حسین با اینکه خیلی تشنه بود، اما هیچ وقت ناراحت نشد، چون می دانست کار درستی می کند. او برای ما یادگار گذاشت که همیشه باید طرف حق باشیم، حتی اگر سخت باشد کودکان مفاهیم عدالت، مظلومیت، فداکاری و مهربانی را خوب می فهمند، مخصوصاً اگر با داستان گویی و احساسات همراه شود. استفاده از تصویر سازی، بازی، نقاشی و نمایشنامه های کوتاه می تواند کودک را با داستان عاشورا عمیق تر آشنا کند.
آشنا کردن کودکان با امام حسین با مشارکت کودکان در نذری دادن؛ آموزش مفهوم نذر به زبان ساده
یکی از راه های مهم و کاربردی برای ارتباط کودک با محرم، مشارکت او در نذری دادن است. اما قبل از هر چیز باید مفهوم نذر را برای او ساده کنیم:
«بعضی وقت ها آدم ها وقتی دلی چیزی از خدا میخواهند، به خدا قول می دهند اگر دعایشان برآورده شد، برای مردم کاری خوب انجام بدهند. مثلاً غذا درست کنند و به مردم بدهند تا همه خوشحال شوند. این کار اسمش نذریه. اما نذر فقط غذا نیست، می تونه یک کار خوب باشه، مثل کمک کردن، تمیز کردن کوچه، یا حتی دادن اسباب بازی های اضافه به دیگران.»
حالا که کودک با مفهوم نذر آشنا شد، می توان او را در فرایند نذری دادن شریک کرد:
- اجازه بدهید در شستن، پاک کردن، یا حتی ریختن حبوبات در قابلمه کمک کند.
- برای بچه ها لباس مخصوص آشپزی تهیه کنید تا احساس رسمی بودن و نقش داشتن کنند.
- از او بخواهید غذای نذری را بین همسایه ها پخش کند.
- به او مسئولیت بدهید: «تو مراقب باش قاشق ها کم نیاد» یا «تو بگو به مهمون ها خوش اومدی.»
این مشارکت ها حس تعلق، محبت و مسئولیت را در وجود کودک نهادینه می کند. دیگر نذری برایش صرفاً "غذا پختن بزرگترها" نیست، بلکه خاطره ای شیرین، معنوی و پررنگ می شود.
آشنا کردن کودکان با امام حسین و چطور کودکان را در هیئت ها و مراسم عزاداری همراه کنیم؟
هیئت ها می توانند برای کودک، هم محیطی پر از معنویت باشند، هم پر از سؤال. پس باید حضور آن ها هدفمند، امن و آموزنده باشد.
نکاتی برای همراهی کودک در مراسم عزاداری:
- آماده سازی قبل از مراسم: قبل از حضور در هیئت، با کودک صحبت کنیم که آن جا چه می گذرد. مثلاً بگوییم: قراره آدم هایی بیان و با احترام از امام حسین یاد کنند. بعضی ها ممکنه گریه کنن، چون خیلی امام حسین رو دوست دارن.
- لباس مخصوص تهیه کنید: داشتن یک لباس مشکی مخصوص برای کودک، به او حس رسمی بودن می دهد. کودک دوست دارد در کارهای مهم، ظاهر متفاوتی داشته باشد.
- قسمت های مخصوص کودکان را انتخاب کنید: بسیاری از هیئت ها یا مراسم ها، برنامه ویژه کودکان دارند. قصه گویی، مداحی کودکانه، مسابقه نقاشی، آموزش احکام ساده و غیره این بخش ها کودک را فعال نگه می دارند و او را خسته نمی کنند.
- از احساسات کودک غافل نشویم: اگر کودک ناراحت یا گیج شد، باید با او حرف بزنیم. مثلا اگر از صحنه ای ناراحت شد، توضیح دهیم که گریه و غم برای کسی که دوستش داریم، نشانه ی بزرگی دل ماست.
در موسسه خیریه شیراز کمک به کودکان بی سرپرست و بدسرپرست در تلاشیم تا ماه محرم را هم مثل دیگر مناسبت ها گرامی داریم و به کمک شما هم نیاز داریم تا کودکانه خانه راز هم مثل بقیه کودکان تجربه عاشقی کردن برای امام حسین را بلد شوند و آشنا کردن کودکان با امام حسین یکی از ارکان مهم خیریه ما است.
بدون دیدگاه