مراحل تربیت و آموزش کودک برای آنکه رفتار بهتری داشته باشد

در مرحله اول آموزش کودک با نگاه کردن به رفتار والدین کپی برداری می کنند،باید به کودکتان بیاموزید که بدون دخالت شما مراقب رفتارش باشد.شاید برایتان عجیب باشد ولی کودکانی هستند که خودشان اسباب بازی هایشان را جمع می کنند،برای خوابیدن نیاز نیست ،با آنها بحث کنید یا از خستگی در سالن به خواب بروند،این بچه ها فوق العاده هستند،فرزندان ما هم می توانند این رفتارها را داشته باشند،فقط باید بدانید چگونه با کودکان رفتار کنید.البته فرزندان در سنین کم باید اجازه دهید کودکی کنند و در کنار بازی کمی هم چالش تربیتی لازم است

دکتر شارون هال (Sharon K. Hall) نویسنده‌ی کتاب «آموزش کودک در قرن ۲۱» می‌گوید: «اگر شما وقتی فرزندان‌تان هنوز نوپا هستند، انتظارات‌تان را به روشنی مشخص کنید، این توقعات در آنها نهادینه می‌شود و از آن به بعد خودشان هم همین‌ توقعات را از خودشان خواهند داشت». در ادامه به مواردی می پردازیم تا آنها را به کودکانتان آموزش دهید.

بخش اول آموزش کودک: قوانین ثابت و قابل احترامی تعیین کنید

کودکان فکر می کنند هرکاری که دلشان می خواهد و به آنها لذت می دهند را می توانند انجام دهند،اگر چیزی هم باب میلشان نباشی سریعا با گریه به دست می آورند،که این موضوع بسیار بد بوده است. هال رونکل (Hal Runkel) درمانگر خانواده اعتقاد دارد وقتی کودک درک کند که مرزهای تعریف‌شده و خوبی وجود دارد، یاد می‌گیرد که خودش را با شرایط وفق بدهد و به محدودیت‌ها احترام بگذارد.برای حل این موضوع باید سه مورد را بررسی کنید:

-توضیح دهید چرا…

با توضیح دادن کودک کمتر لجبازی می کنند،دلیل قانع کننده برایش بیاورید مثلا اگر قرار است سر ساعت 9 بخوابد ،به او بگویید برای رشد قد و سلامتیش لازم است زودتر بخوابد،حتی موقع جمع کردن اسباب بازی هایش به او بگویید ،اگر هر دفعه وسایل خودش را جمع کند دیگر لازم نیست دنبال آن بگردد.

-از او تعریف کنید

هر زمان که کودک از قوانین پیروی کرد یا کار مثبتی انجام داد، از او حتما تعریف کنید ،تا کار خوب و بد را تشخیص دهد.

-خودتان هم قوانین را رعایت کنید

رفتار کودک بازخورد رفتار خودتان است،به  طور مثال اگر می خواهید او لباس هایش را جمع کند ،حتما خودتان جلوی کودک لباس هایتان را سر جای خودش قرار دهید.بچه‌ها زمانی درست رفتار می‌کنند که ببینند شما هم به قوانین خودتان احترام می‌گذارید.

بخش دوم آموزش کودک :وجدان کودک را پرورش بدهید

اگر کودک‌تان به خاطر سرپیچی از قوانین شما احساس بدی داشت، سعی کنید این حس بد او را به حداقل برسانید. درست است که کمی حس گناه برای کودک لازم است؛ چون باید بتواند درست و غلط را تشخیص دهد و سعی کند در مسیر درست حرکت کند؛ اما یادتان باشد از این‌گونه اتفاقات به عنوان یک فرصت آموزشی بهره ببرید. 

-به کودک اجازه‌ی تصمیم‌گیری بدهید

درست است که فرزندتان کوچک است، اما به او فرصت بدهید که انتخاب کند. از او بپرسید: «دلت می‌خواد کدوم لباس‌خوابت رو بپوشی؟»، «برای زنگ تفریحت چه ساندویچی دوست داری برات بذارم؟»، اگر کودک بتواند این تصمیمات کوچک را بگیرد امور دیگر را بهتر اداره می‌کند، مثلا اگر با خواهرش دچار مشکل شود، دیگر از کارهای او شکایت نخواهد کرد ،با این کار اعتماد به نفسش هم را زیاد می کنید.

-تشویقش کنید دوباره و دوباره سعی کند

در این قضیه خودتان باید کمی صبور باشید،شاید اگر یک کاری را خودتان انجام دهید سریع تر و بهتر انجام شود ،اما اجازه دهید خود کودک کارهایش را انجام دهد ،حتی اگر اشتباه کرد دوباره ازش بخواهید که تلاش کند.

-یادش دهید که درباره‌ی هر چیزی، همه‌ی جوانب را در نظر بگیرد

مهارت‌های شناختی کودک برای به چالش کشیدن خودش را تقویت کنید. مثلا وقتی درباره‌ی اینکه چگونه باید کاری را به انجام برساند از شما سوال می‌کند، جوابش را با سوال بدهید. مثلا بگویید: «خودت فکر می‌کنی باید چیکار کنی؟» با این سؤال اعتماد به نفس او را بالا می‌برید و کمک می‌کنید درباره‌ی مسائل عمیق‌تر تفکر کند و نگرش درستی داشته باشد.

بخش سوم آموزش کودک: کمک کنید کودکتان صبر کردن را تمرین کند

هیچ‌کس از انتظار خوشش نمی‌آید، مخصوصا کودکان و نوجوان‌ها؛ چون ساختار تکاملی و عصبی آنها به گونه‌ای است که علاقه دارند زودتر از همه‌چیز سر در بیاورند. بهتر است وقتی کودک نوپاست به او صبر و شکیبایی بیاموزیم. ممکن است کمی سخت باشد و کودک مقاومت کند یا ناراحت شود اما این کار به او کمک می‌کند در آینده بتواند راحت‌تر با مسائل روبه‌رو شود و صبر کردن برایش سخت نباشد و البته اگر قرار بود برای چیزی یا کاری صبر کند، رفتارهای ناخوشایندی نداشته باشد.

-بگذارید انتظار بکشد

با هر درخواست کودک فراهم کردن چیزی که می خواهد ،کار عاقلانه ای نیست،باید کودک احساس ناخوشایند انتظار را بچشد،تا بتواند ،در آینده این موضوع را بهتر درک کند.

-به کودک‌تان درباره‌ی احساساتش بگویید

کودک نوپا وقتی منتظر می‌ماند، نمی‌تواند احساس سرخوردگی‌ و یأس خود را بیان کند! اما شما می‌توانید برای احساسات مختلف او اسمی بگذارید و کمکش کنید آنها را به زبان بیاورد. از طرفی وقتی موفق شد برای چیزی صبر کند، تشویقش کنید. اگر کودک پیش‌دبستانی شما توانست در برابر چیزی صبوری به خرج دهد، به او بگویید: «می‌دونم که انتظار کار خیلی سختیه اما تو از پسش براومدی و این خیلی خوبه. تو صبر کردی». 

بزرگ کردن و آموزش کودک از ابتدا کار سختی نخواهد بود ،فقط نیاز به چند مهارت کوچک خواهد داشت ،که با رعایت کردن آنها و رفتن به  موسسه خیریه مردمی شیراز زندگی شاد تر و آینده روشن تر خواهید داشت.